Mechanizm CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) wszedł w fazę docelową od 1 stycznia 2026 roku. Oznacza to koniec okresu przejściowego — importerzy są teraz zobowiązani nie tylko do kwartalnych raportów, ale po raz pierwszy w historii do złożenia rocznej deklaracji CBAM za 2025 rok. Termin: 31 maja 2026.
Zostało zaledwie 10 dni. Jeśli jeszcze nie zacząłeś, czas działać natychmiast.
Kogo dotyczy deklaracja CBAM?
Obowiązek złożenia rocznej deklaracji CBAM spoczywa na każdym autoryzowanym deklarancie CBAM — czyli importerze lub pośredniku celnym, który w 2025 roku wprowadził do UE towary objęte mechanizmem.
Towary objęte CBAM to produkty z sześciu kategorii:
- Stal i żelazo — pręty, blachy, rury, profile, wyroby kute
- Aluminium — surowce i wyroby przetwarzane
- Cement — klinkier, cementy mieszane
- Nawozy — azotowe i wieloskładnikowe
- Energia elektryczna — import fizycznych dostaw z krajów trzecich
- Wodór — czysty wodór i wybrane pochodne
Warunek: kraj produkcji musi być poza systemem EU ETS lub posiadać system handlu emisjami z niższą ceną niż UE. Importy z Norwegii, Islandii czy Liechtensteinu (które są w EU ETS) nie podlegają CBAM.
Jeśli w 2025 roku importowałeś choćby jedną tonę stali, aluminium, cementu, nawozów, energii elektrycznej lub wodoru z krajów spoza EU ETS — tak, masz obowiązek złożenia rocznej deklaracji CBAM do 31 maja 2026.
Co to jest roczna deklaracja CBAM?
Roczna deklaracja CBAM to dokument, w którym importerzy raportują do Komisji Europejskiej ilość towarów CBAM sprowadzonych w poprzednim roku kalendarzowym oraz wbudowane emisje CO₂ zawarte w tych towarach.
Deklaracja składa się z trzech głównych części:
- Dane ilościowe — łączna masa netto lub ilość towarów CBAM zaimportowanych w 2025 roku, rozbita na kategorie CN
- Dane o emisjach — wbudowane emisje bezpośrednie i pośrednie w tonach CO₂e na tonę produktu, dostarczone przez producenta lub obliczone metodą standardową KE
- Certyfikaty CBAM — liczba certyfikatów do umorzenia odpowiadająca niezapłaconym emisjom (po odjęciu ceny węgla zapłaconej w kraju pochodzenia)
Deklarację składa się wyłącznie elektronicznie, przez CBAM Transitional Registry pod adresem cbam.ec.europa.eu. Papierowe wersje ani deklaracje przez urzędy celne nie są akceptowane.
Kary za brak lub błędną deklarację CBAM
Rozporządzenie CBAM (UE) 2023/956 przewiduje surowe sankcje. Kara za niezłożenie deklaracji lub podanie nieprawdziwych danych wynosi:
| Rodzaj naruszenia | Kara (EUR/tCO₂e) |
|---|---|
| Brak deklaracji lub rażące niedoraportowanie | €10–50 |
| Niezłożenie certyfikatów CBAM w terminie | €10–50 + odsetki |
| Podanie fałszywych danych o emisjach | do €50 + możliwe cofnięcie autoryzacji |
Przy imporcie 10 000 ton stali z emisją 2 tCO₂e/t, kara może sięgnąć nawet 1 000 000 EUR. Komisja Europejska zapowiedziała, że kontrole deklaracji za 2025 rok będą priorytetem dla DG TAXUD w Q3 2026.
Jak złożyć roczną deklarację CBAM — 5 kroków
Proces jest złożony, ale podzielony na jasne etapy. Oto co musisz zrobić:
-
Zbierz dane o emisjach od dostawców
Skontaktuj się z każdym producentem spoza UE i poproś o certyfikaty emisji CBAM lub raport z weryfikacji emisji wbudowanych. Producent powinien podać wartość w tCO₂e na tonę produktu. Jeśli producent nie ma danych — stosujesz wartości standardowe Komisji Europejskiej (zazwyczaj wyższe). -
Przelicz łączne emisje wbudowane
Pomnóż masę każdej partii towaru przez wskaźnik emisji. Uwzględnij zarówno emisje bezpośrednie (z produkcji) jak i pośrednie (energia elektryczna zużyta w procesie) — dla kategorii objętych tym wymogiem. -
Zaloguj się do CBAM Transitional Registry
Wejdź nacbam.ec.europa.eui zaloguj się przez ECAS (konto unijne). Jeśli twoja firma nie ma jeszcze konta, musisz złożyć wniosek o autoryzację CBAM w swoim krajowym organie celnym — w Polsce to Izba Administracji Skarbowej. -
Wypełnij deklarację dla każdej kategorii produktów
System prowadzi przez formularz — wpisujesz dane importowe z 2025 roku, dane o emisjach i wskazujesz ewentualną cenę węgla zapłaconą zagranicą (umożliwia potrącenie certyfikatów). -
Złóż deklarację i zachowaj potwierdzenie
Po złożeniu system generuje numer referencyjny. Zachowaj go wraz z całą dokumentacją przez co najmniej 5 lat — taki jest wymóg retencji danych w rozporządzeniu CBAM.
Najczęstsze błędy przy deklaracji CBAM
Na podstawie doświadczeń z okresu przejściowego (2023–2025) wiadomo, że firmy najczęściej popełniają następujące błędy:
- Stosowanie domyślnych wartości emisji, gdy dostawca ma rzeczywiste certyfikaty — zawyża koszty
- Pominięcie importów dokonanych przez agentów celnych działających w imieniu firmy
- Brak potrącenia ceny węgla zapłaconej przez producenta w kraju trzecim (np. w Turcji lub Chinach)
- Raportowanie masy brutto zamiast masy netto towaru
- Pominięcie towarów złożonych zawierających stal lub aluminium jako komponenty
- Złożenie deklaracji w walutowym systemie krajowym zamiast w rejestrze UE
CBAM Reporter — złóż deklarację w 30 minut
Ręczne wypełnianie deklaracji CBAM w rejestrze unijnym jest czasochłonne i podatne na błędy. CBAM Reporter by SaaSLab to narzędzie online, które prowadzi cię przez cały proces krok po kroku — od wprowadzenia danych dostawców, przez automatyczną kalkulację emisji wbudowanych, aż po gotowy raport w formacie zgodnym z wymogami rejestru CBAM.
Tysiące importerów z Polski, Niemiec i Francji przygotowało swoje deklaracje kwartalne właśnie za pomocą CBAM Reporter. Teraz narzędzie zostało rozszerzone o moduł rocznej deklaracji za 2025 rok.
Możesz zacząć za darmo — bez karty kredytowej, bez instalacji.