Raportowanie KoBiZE 2026 — terminy, obowiązki, automatyzacja

1. Czym jest KoBiZE?

KoBiZE (Krajowa Baza o Emisjach Gazów Cieplarnianych i innych substancji) to centralny system informatyczny prowadzony przez Instytut Ochrony Środowiska — Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB) na zlecenie Ministra właściwego ds. klimatu.

Podstawa prawna: art. 23 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. 2009 Nr 130 poz. 1070 ze zm.). KoBiZE jest jednym z głównych narzędzi realizacji zobowiązań klimatycznych Polski wynikających z Protokołu z Kioto, Porozumienia Paryskiego i pakietu klimatycznego UE.

KoBiZE a EU ETS — różnica

KoBiZE to krajowa baza emisji — raportują do niej podmioty korzystające ze środowiska, nawet jeśli nie uczestniczą w EU ETS (europejskim systemie handlu emisjami). EU ETS obejmuje duże instalacje przemysłowe i energetyczne (powyżej progów). Wiele firm raportuje do obu systemów — do EU ETS przez KOBIZE-ETS, do KoBiZE przez ogólny formularz emisji.

2. Kto musi raportować?

Obowiązek raportowania do KoBiZE mają podmioty korzystające ze środowiska, które eksploatują źródła emisji. W praktyce dotyczy to znacznie szerszej grupy niż tylko dużych fabryk — obowiązek spoczywa na firmach w kilku kategoriach:

Kategoria podmiotu	Przykłady	Próg / warunek
Instalacje spalania paliw	Kotłownie, piece, turbiny gazowe, generatory prądotwórcze, instalacje grzewcze przemysłowe	Nominalna moc cieplna źródła ≥ 1 MW lub łączna moc wszystkich źródeł w zakładzie ≥ 1 MW
Urządzenia z F-gazami	Klimatyzatory, chłodnie przemysłowe, pompy ciepła, agregaty chłodnicze zawierające HFC, PFC lub SF6	Każdy podmiot eksploatujący urządzenia z F-gazami — bez minimalnego progu ilościowego
Floty pojazdów	Samochody służbowe, ciężarówki, maszyny budowlane, wózki widłowe z silnikami spalinowymi	Każdy przedsiębiorca eksploatujący pojazdy z silnikami spalinowymi w celach służbowych
Procesy technologiczne emitujące substancje	Spawanie, lakierowanie, obróbka chemiczna, fermentacja, procesy biologiczne	Proces emitujący substancje objęte wykazem KoBiZE — w zależności od substancji
Instalacje EU ETS	Elektrownie, cementownie, huty, rafinerie, duże zakłady przemysłowe	Objęte zezwoleniem na emisje EU ETS — raportują równolegle do KoBiZE i KOBIZE-ETS

Flota służbowa — obowiązek często pomijany

Wiele firm nie zdaje sobie sprawy, że eksploatacja firmowych samochodów osobowych i dostawczych generuje obowiązek raportowania emisji z transportu do KoBiZE. Dotyczy to każdego przedsiębiorcy posiadającego choćby jeden samochód firmowy zużywający benzynę, diesel lub LPG.

3. Co raportować — rodzaje emisji i substancji

KoBiZE zbiera dane o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji do powietrza. Zakres raportowanych substancji zależy od rodzaju źródła.

Gazy cieplarniane

CO₂ — dwutlenek węgla (spalanie paliw kopalnych, procesy przemysłowe)
CH₄ — metan (procesy biologiczne, składowiska, wycieki z instalacji gazowych)
N₂O — podtlenek azotu (spalanie w wysokich temperaturach, rolnictwo)
HFC — fluorowęglowodory (czynniki chłodnicze — R-134a, R-404A, R-410A i inne)
PFC — perfluorowęglowodory (przemysł elektroniczny, hutnictwo aluminium)
SF₆ — sześciofluorek siarki (rozdzielnice elektryczne wysokiego napięcia)

Inne substancje do powietrza (zanieczyszczenia)

SO₂ — dwutlenek siarki (spalanie węgla i olejów opałowych)
NO_x — tlenki azotu (spalanie wszystkich paliw)
Pył PM10 i PM2,5 — pyły zawieszone (kotłownie, procesy technologiczne)
CO — tlenek węgla (niezupełne spalanie)
NMVOC — niemetanowe lotne związki organiczne (lakiernie, drukarnie)

Wskaźniki emisji — skąd wziąć?

Do obliczenia emisji ze spalania paliw używasz wskaźników emisji — wartości określających, ile kg danej substancji powstaje na jednostkę spalonego paliwa (np. kg CO₂/GJ lub kg CO₂/litr). Oficjalne wskaźniki emisji dla Polski publikuje IOŚ-PIB i Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBIZE) — dostępne na kobize.kis.gov.pl. Kobize.saaslab.pl ma te wskaźniki wbudowane — wybierasz paliwo, wpisujesz zużycie, emisja liczy się automatycznie.

4. Terminy i harmonogram raportowania

Czynność	Termin	Uwagi
Złożenie raportu za rok poprzedni	Do końca lutego (np. do 28/29 lutego 2026 za rok 2025)	Raport składany wyłącznie przez system informatyczny KoBiZE
Korekta danych w raporcie	Do końca marca tego samego roku	Po terminie luty–marzec korekty wymagają kontaktu z IOŚ-PIB
Rejestracja nowego podmiotu	Przed pierwszym raportem — bez ustawowego deadline'u, ale raport bez konta jest niemożliwy	Konto w systemie KoBiZE zakłada się przez kobize.kis.gov.pl
Aktualizacja danych instalacji	Na bieżąco przy zmianach w źródłach emisji	Zmiana kotłowni, nowe urządzenie chłodnicze, zmiana floty — aktualizuj dane instalacji w systemie

Termin: koniec lutego — bez przedłużeń

Termin do końca lutego jest nieprzekraczalny i nie podlega przedłużeniu. Raporty złożone po 28 lutego (lub 29 lutego w roku przestępnym) są traktowane jako złożone po terminie — co stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i nałożenia kary. Zaplanuj zbieranie danych od stycznia, nie od połowy lutego.

5. Jak złożyć raport — krok po kroku

Zarejestruj konto w systemie KoBiZE

Wejdź na kobize.kis.gov.pl i zarejestruj konto dla swojej firmy. Podajesz NIP, REGON, dane kontaktowe i dane osoby odpowiedzialnej za raportowanie. Aktywacja konta może trwać kilka dni roboczych — nie zostawiaj tego na ostatni moment przed końcem lutego.

Wprowadź dane instalacji i źródeł emisji

Dla każdej instalacji (kotłowni, hali produkcyjnej, floty pojazdów) definiujesz źródła emisji: typ procesu, rodzaj paliwa lub czynnika, moc nominalna. Dane instalacji wprowadzasz raz, aktualizując tylko przy zmianach sprzętowych.

Zbierz dane o zużyciu za rok sprawozdawczy

Potrzebujesz: zużycia paliw (w GJ lub litrach/m³ — z faktur i liczników), zużycia czynników chłodniczych F-gaz (z serwisowych kart urządzeń), przebiegów pojazdów służbowych i zużycia paliwa. Im dokładniejsze dane wejściowe, tym precyzyjniejszy raport.

Oblicz emisje za pomocą wskaźników

Emisję obliczasz ze wzoru: Emisja [kg] = Aktywność [GJ lub litr] × Wskaźnik emisji [kg/GJ lub kg/litr]. Wskaźniki emisji dla każdego paliwa podaje IOŚ-PIB. System KoBiZE ma wbudowane domyślne wskaźniki — możesz też użyć własnych, jeśli prowadzisz pomiary.

Wypełnij formularz raportu w systemie KoBiZE

Wprowadź obliczone emisje dla każdego źródła z podziałem na substancje. Dla floty pojazdów: możesz raportować zagregowanie dla całej floty. System automatycznie sumuje emisje i generuje podgląd raportu przed zatwierdzeniem.

Zatwierdź i wyślij raport

Przed wysłaniem sprawdź: czy uwzględniłeś wszystkie źródła emisji, czy jednostki są poprawne (Mg, nie kg — 1 Mg = 1000 kg), czy wskaźniki emisji są aktualne. Po zatwierdzeniu otrzymujesz potwierdzenie złożenia raportu — zachowaj je jako dowód.

6. Typowe błędy przy raportowaniu KoBiZE

Kontrole IOŚ-PIB i WIOŚ regularnie ujawniają te same kategorie błędów w raportach KoBiZE. Poniżej lista najczęstszych — sprawdź swój raport pod każdym kątem:

Nieaktualny lub błędny wskaźnik emisji Używanie wskaźnika z poprzedniego roku lub z innego paliwa niż faktycznie spalone. Wskaźniki emisji są aktualizowane co roku — zawsze pobieraj aktualne z kobize.kis.gov.pl lub korzystaj z narzędzia, które ma je wbudowane
Pominięcie emisji F-gazów z urządzeń chłodniczych Bardzo częsty błąd — firma raportuje spalanie paliw, ale zapomina o emisjach z uzupełniania czynnika w klimatyzatorach i chłodniach. Każde uzupełnienie F-gazu = emisja do zaraportowania
Błędne jednostki — kg zamiast Mg System KoBiZE operuje w Mg (megagramach = tonach). Wpisanie wartości w kg bez przeliczenia daje wynik 1000 razy zawyżony lub zaniżony — zależnie od pola formularza. Zawsze sprawdź jednostkę wymaganą w danym polu
Przeliczenie paliwa ze złą kalorycznością Zużycie podaje się w litrach lub m³, a wskaźnik emisji jest na GJ. Do konwersji potrzebujesz wartości kalorycznej paliwa (GJ/litr lub GJ/m³). Wartość kaloryczna różni się dla benzyny, oleju napędowego, LPG, gazu ziemnego i oleju opałowego — nie stosuj jednej wartości dla wszystkich
Brak raportowania emisji z małych źródeł Generatory prądotwórcze, wózki widłowe spalinowe, agregaty chłodnicze na magazynach — często pomijane, bo "małe". Nie ma progu zwalniającego z obowiązku dla poszczególnych źródeł — jeśli instalacja jako całość przekracza 1 MW, raportuje się wszystkie jej źródła
Raport złożony po terminie Czekanie na ostatni dzień lutego z kompletowaniem danych. Zbieranie faktur za paliwo, danych z kart serwisowych F-gaz i informacji o flocie zajmuje czas — zacznij w połowie stycznia

7. Kary za brak lub błędny raport

Obowiązek raportowania do KoBiZE jest egzekwowany przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) oraz organy inspekcji środowiskowej. Mogą nakładać kary administracyjne bez ostrzeżenia.

Naruszenie	Sankcja
Brak raportu (niezłożenie w terminie)	Kara administracyjna do 500 000 zł (art. 57 ustawy o systemie zarządzania emisjami)
Raport niezgodny z rzeczywistością (dane fałszywe)	Kara administracyjna do 500 000 zł + możliwa odpowiedzialność karna
Raport niekompletny (brak źródeł emisji)	Wezwanie do uzupełnienia, a przy braku reakcji — kara do 500 000 zł
Cofnięcie pozwolenia środowiskowego	Przy powtarzających się naruszeniach — cofnięcie pozwolenia zintegrowanego lub sektorowego przez WIOŚ
Wstrzymanie działalności instalacji	W skrajnych przypadkach rażącego naruszenia — decyzja organu o wstrzymaniu eksploatacji instalacji

Korekta raportu — jeśli popełniłeś błąd

Jeśli po złożeniu raportu odkryjesz błąd — nie panikuj. Masz czas do końca marca na korektę przez system KoBiZE bez dodatkowych konsekwencji. Po terminie korekty kontaktuj się bezpośrednio z IOŚ-PIB, informując o odkrytym błędzie — dobrowolne zgłoszenie jest traktowane łagodniej niż błąd wykryty podczas kontroli.

8. Automatyzacja raportowania KoBiZE

Ręczne zbieranie danych z faktur za paliwo, kart serwisowych urządzeń chłodniczych i ewidencji floty, a następnie ręczne obliczanie emisji i wpisywanie do systemu KoBiZE zajmuje zazwyczaj kilka dni roboczych dla średniej firmy. Automatyzacja skraca to do kilku godzin lub mniej.

Narzędzie kobize.saaslab.pl realizuje pełny przepływ danych:

Import zużycia paliw Wpisujesz lub importujesz z CSV zużycie paliw z faktur. System automatycznie przypisuje aktualne wskaźniki emisji i przelicza litry/m³ na GJ z właściwą kalorycznością
Moduł F-gazów Ewidencja uzupełnień czynników chłodniczych w urządzeniach — automatyczne obliczenie emisji GWP (Global Warming Potential) dla każdego czynnika (R-134a, R-410A, R-32 itp.)
Moduł floty pojazdów Import danych z ewidencji przebiegu lub zużycia paliwa pojazdów służbowych — automatyczne obliczenie emisji CO₂ i NO_x z transportu
Eksport raportu Gotowy raport w formacie zgodnym z wymogami KoBiZE — do bezpośredniego wgrania lub ręcznego przepisania do systemu
Przypomnienia i weryfikacja kompletności System sygnalizuje brakujące dane i ostrzega o zbliżającym się terminie złożenia raportu — unikasz sytuacji, gdy zapominasz o jednym urządzeniu lub jednej ciężarówce

Raportuj w KoBiZE automatycznie

Narzędzie kobize.saaslab.pl importuje dane z liczników i faktur, oblicza emisje z aktualnymi wskaźnikami i generuje gotowy raport roczny. Koniec z ręcznym przeliczaniem w Excelu.

Raportuj w KoBiZE automatycznie →

Bez rejestracji karty płatniczej. Dostęp podstawowy bezpłatny.